Địa phương · Hà Giang cũ
Phường Hà Giang 1 sau sáp nhập được hình thành từ toàn bộ phường Nguyễn Trãi, xã Phương Thiện, xã Phương Độ và một phần phường Quang Trung của thành phố Hà Giang cũ; địa chỉ hiện hành là phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang. Phạm Ngọc Thảo Ly đây. Ở Top Tuyên Quang AZ, mình phụ trách nội dung địa phương và muốn kể thêm hai sắc thái trong cùng một phường: nhịp sống quanh Quảng trường 26/3 và khoảng yên của ruộng lúa, nhà sàn ở thôn Tha.
Trả lời nhanh: “Phường Hà Giang 1 mới” không phải tên thay cho toàn bộ thành phố Hà Giang cũ. Thành phố cũ được tổ chức lại thành phường Hà Giang 1, phường Hà Giang 2 và xã Ngọc Đường. Riêng Hà Giang 1 ôm cả phần phố trung tâm quanh Nguyễn Trãi lẫn những thôn bản thuộc Phương Độ, Phương Thiện trước đây.
Điều mình thấy thú vị nhất ở địa bàn mới này là chỉ cần rời khu vực Quảng trường 26/3 một quãng không xa, nhịp phố đã nhường chỗ cho ruộng lúa, nhà sàn và những con đường nhỏ dẫn vào thôn Tày. Vì thế, nếu chỉ gọi Hà Giang 1 là “phường trung tâm” thì đúng nhưng vẫn chưa đủ: đây còn là nơi phần đô thị cũ và đời sống làng bản gặp nhau rất rõ.
Phường Hà Giang 1 mới được ghép từ những đơn vị nào?
Theo Nghị quyết 1684/NQ-UBTVQH15, phường mới gồm bốn phần địa bàn: phường Nguyễn Trãi cũ, xã Phương Thiện cũ, xã Phương Độ cũ và một phần phường Quang Trung cũ. Phần còn lại của Quang Trung được sắp xếp vào phường Hà Giang 2.
Nói theo cách dễ nhớ hơn, khu phố Nguyễn Trãi và một phần Quang Trung tạo nên lõi đô thị; Phương Thiện, Phương Độ đưa vào phường mới những khoảng ruộng, thôn Tày và không gian du lịch cộng đồng. Chính sự ghép nối này làm Hà Giang 1 có dáng dấp khác nhiều phường chỉ thuần phố xá.
Lõi phố Hà Giang cũ vẫn hiện rõ quanh Quảng trường 26/3
Nếu có vài giờ để hiểu khu trung tâm, mình sẽ bắt đầu ở Quảng trường 26/3 và cột mốc Km0. Đây không chỉ là chỗ chụp ảnh trước khi đi cao nguyên đá; quảng trường còn là không gian đi bộ, tổ chức hoạt động cộng đồng, văn hóa và thể thao của người dân hai phường Hà Giang 1, Hà Giang 2.
Từ đây, đường Nguyễn Trãi, công viên cây xanh và bờ sông Lô tạo thành một cụm dễ đi bộ. Đền Mẫu Cấm Sơn nằm dưới chân núi Cấm, cách cột mốc Km0 khoảng 600 m theo thông tin của phường. Lễ hội đền năm 2026 còn tổ chức rước kiệu qua Bạch Đằng, Nguyễn Trãi và khu vực Phân hiệu Đại học Thái Nguyên, cho thấy di tích gắn khá chặt với nếp sinh hoạt của khu phố chứ không đứng tách biệt như một điểm tham quan riêng lẻ.
Mình thích đi cụm này vào buổi sáng hoặc cuối chiều. Quãng đường ngắn, dễ dừng nghỉ và cũng đủ để nhìn thấy một Hà Giang đời thường hơn: người đi bộ quanh quảng trường, xe khách về bến, hàng quán mở cửa và những đoàn chuẩn bị cho cung đường phía bắc.
Rời khu phố, thôn Tha kể một câu chuyện khác
Thôn Tha cho thấy phần làng bản vẫn hiện diện rõ trong phường Hà Giang 1. Từ lõi phố, cảnh quan chuyển sang ruộng lúa, đường nhỏ và nhà sàn Tày. Nơi đây hợp với một buổi đi chậm, tôn trọng đời sống cư dân hơn là ghé thật nhanh để chụp ảnh.

Thôn Tha thuộc khu vực Phương Độ cũ. Sau đợt sắp xếp tổ dân phố năm 2026, địa bàn này là tổ dân phố 13 – thôn Tha của phường Hà Giang 1. Làng vẫn giữ được cụm nhà sàn gỗ, mái cọ, ruộng lúa và nghề thủ công của người Tày. Hát Then, đàn Tính, dệt thổ cẩm và đan lát không chỉ được nhắc trong tài liệu du lịch; các hoạt động bảo tồn, truyền nghề vẫn đang được địa phương tổ chức.
Nếu là mình, mình sẽ không ghép thôn Tha vào một buổi chạy thật nhiều điểm. Nơi này hợp với một buổi đi chậm: men theo đường nhỏ giữa ruộng, nhìn cách nhà sàn quay mặt ra cánh đồng, trò chuyện với người làm du lịch cộng đồng và dùng một bữa cơm Tày nếu đã đặt trước. Những món như cơm lam, gà đồi xé phay hay cá bỗng nấu măng chua đã được Trung tâm Thông tin du lịch giới thiệu, nhưng dịch vụ và thực đơn của từng nhà vẫn nên hỏi lại trước ngày đến.
Điều mình muốn giữ khi kể về thôn Tha là cảm giác đây trước hết là nơi người dân đang sống. Khách đến có thể chụp ảnh, trải nghiệm nghề thủ công hay nghỉ homestay, nhưng một bước chân nhẹ, một lời xin phép trước khi vào sân nhà và sự tôn trọng nếp sinh hoạt sẽ khiến chuyến đi dễ chịu hơn cho cả hai phía.

Học tập, y tế và những tiện ích thiết thực
Phần lõi phố của Hà Giang 1 tập trung trường học, trạm y tế, bến xe và nhiều dịch vụ thiết yếu. Tuy nhiên, địa bàn mới rộng hơn khu trung tâm nên người đến học, khám bệnh hoặc làm thủ tục vẫn cần kiểm tra đúng tên cơ sở, địa chỉ và điểm tiếp nhận trước khi đi.
Trường học
Trên địa bàn có Trường THCS Lê Lợi cùng điểm trường Phương Thiện, Trường Tiểu học Phương Thiện và Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Hà Giang. Tên trường và điểm trường cũ vẫn thường xuất hiện trong cách chỉ đường của người dân.
Chăm sóc sức khỏe
Trạm Y tế phường Hà Giang 1 đặt tại số 61A đường Nguyễn Du; địa bàn còn có điểm trạm Phương Thiện tại tổ 10 – thôn Châng theo cách gọi sau sắp xếp năm 2026. Khi cần khám chuyên sâu, bạn nên kiểm tra cơ sở phù hợp và tuyến tiếp nhận hiện hành trước khi đi.
Bến xe và các dịch vụ vận tải là một phần quan trọng của phường vì đây là điểm dừng trước khi khách đi tiếp lên Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn hoặc sang các hướng khác. Tuy vậy, bến xe Hà Giang không có nghĩa cao nguyên đá nằm trong phường Hà Giang 1. Mình nhắc điều này vì nhiều bài du lịch gom Km0, Đồng Văn và Mã Pì Lèng vào cùng một cụm địa điểm, khiến người đi lần đầu dễ ước lượng sai quãng đường.
Phường Hà Giang 1 hợp với ai?
Hà Giang 1 phù hợp với người cần một điểm nghỉ và chuẩn bị trước hành trình lên cao nguyên đá, đồng thời cũng đáng dành thời gian riêng cho quảng trường, không gian ven sông và thôn Tha. Người đến học hoặc làm việc nên chọn nơi ở theo đúng phần địa bàn mình cần di chuyển.
Người đến du lịch
Hợp để nghỉ một đêm, chuẩn bị xe và đồ dùng, ghé Km0 – Quảng trường 26/3, rồi dành thêm thời gian cho thôn Tha trước hoặc sau hành trình cao nguyên đá.
Người đến học và làm việc
Khu lõi phố có lợi thế dịch vụ, giao thông và cơ sở giáo dục; phần Phương Độ, Phương Thiện lại gần không gian sản xuất, du lịch cộng đồng và sinh hoạt thôn bản.
Phường có diện tích gần 85 km² và địa hình không hoàn toàn bằng phẳng. Mùa mưa, một số khu vực có nguy cơ ngập úng hoặc bị ảnh hưởng bởi thiên tai nên lịch di chuyển vào thôn, bản cần linh hoạt. Nếu đi cùng trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi, mình sẽ chọn cụm quảng trường – Km0 – Đền Mẫu trước, rồi chỉ vào thôn Tha khi thời tiết và mặt đường thuận lợi.

Bản đồ khu vực trung tâm phường Hà Giang 1
Bản đồ bên dưới chỉ định vị khu vực Quảng trường 26/3, nơi thuận tiện làm mốc cho phần lõi phố. Ranh giới hành chính, địa chỉ đất đai và đường vào các tổ dân phố phải được kiểm tra bằng hồ sơ hoặc thông tin của cơ quan có thẩm quyền, không suy ra từ đường viền trên ứng dụng.
Bản đồ trên giúp bạn định vị lõi phố. Với thôn Tha, trường học, trạm y tế hoặc địa chỉ hành chính cụ thể, hãy tìm riêng từng tên để tránh nhầm với địa danh cũ vẫn còn trên dữ liệu bản đồ.
Câu hỏi thường gặp
Những câu hỏi dưới đây giúp phân biệt thành phố Hà Giang cũ với các đơn vị cấp xã đang sử dụng từ ngày 01/07/2025. Khi điền hồ sơ hoặc tìm một địa chỉ cụ thể, bạn vẫn nên đối chiếu giấy tờ mới và hướng dẫn của cơ quan tiếp nhận.
Thành phố Hà Giang cũ nay thuộc đâu?
Không gian thành phố Hà Giang cũ hiện được tổ chức lại thành phường Hà Giang 1, phường Hà Giang 2 và xã Ngọc Đường, đều thuộc tỉnh Tuyên Quang.
Phường Nguyễn Trãi cũ nay là phường nào?
Toàn bộ phường Nguyễn Trãi cũ được sắp xếp vào phường Hà Giang 1.
Phường Quang Trung cũ có thuộc toàn bộ Hà Giang 1 không?
Không. Một phần phường Quang Trung cũ vào Hà Giang 1; phần còn lại vào Hà Giang 2.
Thôn Tha hiện thuộc đâu?
Thôn Tha thuộc phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang; trước đây nằm trong xã Phương Độ của thành phố Hà Giang.
Tên hành chính đã đổi, nhưng Nguyễn Trãi, Phương Độ hay Phương Thiện vẫn thường xuất hiện trong những câu hỏi đường hằng ngày. Với mình, nét đáng nhớ của Hà Giang 1 là từ quảng trường giữa phố, người ta không phải đi quá xa để gặp một nhịp sống khác bên ruộng lúa và những mái nhà sàn ở thôn Tha. Bạn có thể tiếp tục tìm hiểu những thay đổi ấy cùng Top Tuyên Quang AZ, để tên mới thuận tiện cho việc tra cứu mà những tên đất, nếp sống cũ vẫn được kể cho đúng.
- Nghị quyết 1684/NQ-UBTVQH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã tỉnh Tuyên Quang.
- Cổng thông tin phường Hà Giang 1: giáo dục, y tế, văn hóa, du lịch và hoạt động cộng đồng năm 2026.
- Cổng thông tin tỉnh Tuyên Quang và Trung tâm Thông tin du lịch, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam.
